متن زير ترجمه فصل پنجم كتاب « نظريه رويت، از الكندي تا كپلر» ، نوشته ديويد سي ليندبرگ است. در اين فصل به متون ابتدايي قرون وسطي در زمينه نورشناسي پرداخته و مكاتب آن دوره را كه بيشتر گرايش به گردآوري و شرح متون يونان باستان داشته اند را مورد بررسي قرار مي دهد. قرون 12 و 13 ، بازه زماني مورد بررسي اين فصل است. قروني كه در آن مقدمات ظهور انديشه تفسير ديني از علوم تجربي پايه گذاري شد. در اين قرون عرفي كردن مباني ديني از راه تفاسير جديد و نزديك ساختن آنها به متون عقل گراي يونان باستان، منش دانشمنداني بود كه مي خواستند نظريات علمي شان، مورد قبول ذهن قدسي بشر آن دوره شود.
وسلِي لي سالمون: «مي خواهم داستاني را راجع به يك همكار يا بهتر بگويم يك فيزيك دان دوست داشتني كه تازه با او آشنا شده بودم تعريف كنم. در سالن هواپيما در كنار هم به انتظار پرواز نشته بوديم. دوستم به يك كودكي كه در جلوي ما نشته بود و نخ بادكنك پر از هليوم را در دست داشت اشاره كرد، خواست حس كنجكاوي كودك را تحريك كند، به او گفت: « به نظرت اگر همين طور نخ بادكنك را در دستت نگه داري،به محض حركت هواپيما پيش از بالا رفتن آن، بادكنك به كدام سمت سالن حركت مي كند؟ ... »
مقاله پيش رو، نقدي است بر نظريه حدس ها و ابطال هاي كارل پوپر. سالمون در اين مقاله با اظهار بدگماني نسبت به امكان توانايي پيش بيني در قياس پوپري، معتقد است كه علم از نگاه خرد كنجكاو و جستجوگركه همواره به دنبال پيش بيني حوادث است، نمي تواند خارج از محدوده استقرا باشد. در غير اين صورت ما با مرگ تدريجي علم مواجه مي شويم.
براي دريافت متن كامل ترجمه مقاله اينجا را كليك كنيد.
چگونه می‌شود که انسان یک شیء را می‌بیند؟ آیا مشاهده انسان یک واقعیت است یا تخیلی است که ذهن او از شیء تجسم می‌کند؟ چگونه از میان هزاران پرتو نوری که در طول روز به شبکیه چشم انسان می‌رسد، تنها تعداد محدودی از تصاویر درک می‌شوند؟ مابقی تصاویر کجا می‌روند؟ و سوالاتی دیگر در مورد نحوه رویت تصاویر که فیلسوفان یونان همواره دنبال پاسخی صحیح به آنها بوده‌اند و پاسخ‌های آنها به این سوالات، مکاتب فکری متفاوتی را به دنبال خود داشته است.
نورشناسی در یونان باستان بر اساس طبقه‌بندی علوم ارسطو، یکی از شاخه‌های ریاضی بوده و همواره با مسأله رویت چشم ( اِبصار) همراه بوده است و بر همین اساس نام این شاخه از مطالعات فیزیک از واژه یونانی اپتیک به معنای چشم و هر آنچه به رویت چشم برمی‌گردد اتخاذ شده است. بر همین اساس می‌توان نورشناسی در آن دوره را به بخش‌های ذیل تقسیم کرد:
1-فیزیولوژی چشم 2- هندسه پرتوهای عامل رویت چشم 3- رویت ناشی از بازتاب یا شکست پرتوهای نوری 4- احتراق ناشی از تراکم پرتوهای همگرا در یک نقطه 5- شکل‌گیری رنگ‌ها در رویت چشم 6- رویت پدیده‌های طبیعی قوس قزح و هاله 7- فلسفه ادراک بصری
همان‌طور که مشاهده می‌گردد در تمام این بخش‌ها عامل رویت چشم مدنظر بوده است. در این مقاله به دنبال آن هستیم که جریان‌ها و مکاتب موثر فکری یونان باستان در زمینه نورشناسی را شناخته و میزان رشد علمی نورشناسی در آن دوران را بررسی کنیم و آخر اینکه نورشناسی در یونان باستان بیشتر از جنبه هندسی رشد داشته است تا جنبه فیزیکی و تجربی.
